Czy słoiki plastikowe są bezpieczne dla żywności? Oznaczenia PET, HDPE i PP

Słoiki plastikowe na żywność budzą więcej pytań niż szklane: czy plastik nie oddaje szkodliwych substancji, czy można w nim trzymać miód, kiszonki i mąkę, czy wolno go myć gorącą wodą. Odpowiedź zależy od rodzaju tworzywa i od tego, czy słoik ma dopuszczenie do kontaktu z żywnością. Obie informacje znajdziesz na opakowaniu, jeśli wiesz, jak czytać oznaczenia.

W tym poradniku wyjaśniamy, co oznaczają cyfry i skróty w trójkącie recyklingu, jak rozpoznać tworzywo bezpieczne dla żywności, czym różnią się PET, HDPE i PP oraz do czego nadają się słoiki plastikowe, a do czego lepiej wybrać szkło.

Czy słoiki plastikowe są bezpieczne dla żywności?

Słoik plastikowy jest bezpieczny dla żywności, jeśli został wykonany z tworzywa dopuszczonego do kontaktu z żywnością i jest używany zgodnie z przeznaczeniem. W Unii Europejskiej opakowania z tworzyw do żywności muszą spełniać wymagania rozporządzenia (UE) nr 10/2011, które określa, jakie substancje mogą być użyte do produkcji i ile z nich może przenikać do żywności. Producent potwierdza to deklaracją zgodności, a w praktyce atestem.

Bezpieczeństwo zależy też od sposobu użycia. Słoik PET dopuszczony do żywności jest bezpieczny dla miodu, przypraw czy kiszonek w temperaturze pokojowej, ale nie nadaje się do pasteryzacji ani do napełniania wrzącym dżemem. Każde tworzywo ma swoje granice temperatury i zastosowań.

Co oznacza znak kieliszka i widelca?

Symbol kieliszka i widelca oznacza, że opakowanie jest przeznaczone do kontaktu z żywnością. Wzór tego symbolu określa rozporządzenie (WE) nr 1935/2004. Znak umieszcza się na wyrobie, na etykiecie albo w dokumentach dołączonych do towaru, dlatego nie każdy słoik do żywności ma go wytłoczonego na dnie. W razie wątpliwości poproś sprzedawcę o atest lub deklarację zgodności.

Znak kieliszka i widelca przekreślony oznacza, że wyrób nie jest przeznaczony do żywności. Takich pojemników nie używa się do przechowywania jedzenia, nawet suchego.

Oznaczenia plastiku: co znaczą cyfry w trójkącie?

Cyfra w trójkącie ze strzałek to kod rodzaju tworzywa, potrzebny do segregacji i recyklingu. Kod mówi, z czego jest opakowanie, ale sam nie oznacza dopuszczenia do żywności.

Kod	Tworzywo	Typowe opakowania	Kontakt z żywnością
1	PET (PETE), politereftalan etylenu	butelki na napoje, słoiki, balony fermentacyjne	tak, w wersji spożywczej; do temperatury pokojowej i chłodzenia
2	HDPE (PE-HD), polietylen wysokiej gęstości	beczki, kanistry, butelki na mleko, nakrętki	tak, w wersji spożywczej; odporny na kwasy i niskie temperatury
3	PVC, polichlorek winylu	rury, folie techniczne	rzadko stosowany w opakowaniach żywności
4	LDPE (PE-LD), polietylen niskiej gęstości	woreczki, folie, elastyczne pokrywki	tak, w wersji spożywczej
5	PP, polipropylen	pojemniki do mikrofalówki, kubki, zakrętki	tak, w wersji spożywczej; znosi wyższe temperatury
6	PS, polistyren	kubki jednorazowe, tacki, styropian	tylko w wersji spożywczej, nie do gorących potraw
7	O (inne), w tym poliwęglan PC	tworzywa mieszane i specjalne	zależy od konkretnego tworzywa

Czym różni się PET od HDPE i PP?

PET

PET to przezroczyste, sztywne tworzywo, z którego produkuje się słoiki, butelki i balony fermentacyjne. Jest lekkie, nie tłucze się i dobrze chroni zawartość przed zapachami z otoczenia. PET nie zawiera bisfenolu A (BPA), który występuje w poliwęglanie. Słoików PET nie wyparza się wrzątkiem i nie myje w zmywarce w wysokiej temperaturze, bo tworzywo mięknie i odkształca się.

HDPE

HDPE to tworzywo nieprzezroczyste lub mleczne, elastyczne i bardzo odporne na uderzenia. Nie reaguje z kwasami organicznymi, dlatego z HDPE produkuje się beczki do kiszenia, kanistry i pojemniki na chemię. HDPE dobrze znosi mróz i ciepłą wodę przy myciu.

PP

PP, czyli polipropylen, jest odporny na wyższe temperatury niż PET i HDPE, dlatego stosuje się go w pojemnikach do mikrofalówki i w zakrętkach. Zakrętki do słoików PET często są wykonane właśnie z PP albo z HDPE.

Do czego nadają się słoiki plastikowe PET?

• Miód: w słoikach PET miód sprzedają pszczelarze na targach i w sklepach. Skrystalizowany miód można rozpuścić w kąpieli wodnej do 40°C, co jest bezpieczne i dla miodu, i dla słoika. O doborze pojemności piszemy w poradniku słoiki na miód: szkło czy PET.
• Produkty sypkie: mąka, kasze, cukier, ryż, przyprawy, karma dla zwierząt. Szczelna nakrętka chroni przed wilgocią i molami spożywczymi.
• Kiszonki: kapusta, ogórki, zakwas z buraków. PET z atestem jest odporny na kwas mlekowy, a duży słój nie pęknie, gdy upadnie.
• Słodycze, orzechy, bakalie: przezroczysty słój pokazuje zawartość, co ma znaczenie przy sprzedaży na wagę.
• Produkty sprzedawane i wysyłane: słoiki PET są kilka razy lżejsze od szklanych, co obniża koszt wysyłki i ryzyko stłuczki.

Do przetworów pasteryzowanych, napełnianych na gorąco i przechowywanych latami lepiej wybrać słoiki szklane twist-off.

Jak myć i używać słoików plastikowych?

• Myj ciepłą wodą do około 60°C z łagodnym płynem i dokładnie płucz. Przed kiszeniem lepiej pominąć detergent.
• Nie zalewaj wrzątkiem i nie wstawiaj do piekarnika ani mikrofalówki.
• Trzymaj z dala od słońca i źródeł ciepła, na przykład kaloryfera.
• Nie przechowuj w nich chemii, jeśli później mają wrócić do żywności.
• Wymień słoik, gdy jest porysowany od środka, zmatowiały lub pęknięty: w rysach łatwiej gromadzą się bakterie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w słoiku PET można trzymać kiszonki?

Można, jeśli słoik jest wykonany z PET dopuszczonego do kontaktu z żywnością. Kwas mlekowy z kiszonek nie niszczy tego tworzywa. Słoika nie wyparza się przed nastawem wrzątkiem, wystarczy dokładnie go umyć ciepłą wodą.

Czy plastikowy słoik zawiera BPA?

Słoiki z PET, HDPE i PP nie są produkowane z użyciem bisfenolu A. BPA był stosowany głównie w poliwęglanie (kod 7) i w niektórych powłokach puszek.

Czy słoik plastikowy można używać wielokrotnie?

Słoik PET przeznaczony do żywności można używać wielokrotnie, jeśli jest czysty, nieporysowany i nie był używany do chemii. Jednorazowe opakowania po produktach spożywczych, na przykład cienkie kubki po deserach, nie są projektowane do wielokrotnego użytku.

Czy słoik plastikowy można mrozić?

Słoiki PET i HDPE znoszą temperatury zamrażarki, ale stają się bardziej kruche i łatwiej pękają przy uderzeniu. Zostaw 10% wolnej przestrzeni na rozszerzającą się zawartość i nie upuszczaj zamrożonego słoika.

Jak sprawdzić, czy pojemnik nadaje się do żywności?

Szukaj symbolu kieliszka i widelca na wyrobie lub etykiecie albo informacji o ateście do kontaktu z żywnością w opisie produktu. Sama cyfra w trójkącie recyklingu tego nie potwierdza.

Podsumowanie

Słoik plastikowy jest bezpieczny dla żywności, gdy ma dopuszczenie do kontaktu z żywnością (symbol kieliszka i widelca lub atest) i jest używany w odpowiedniej temperaturze. PET sprawdzi się przy miodzie, produktach sypkich, kiszonkach i sprzedaży wysyłkowej, HDPE przy beczkach i kanistrach, a do pasteryzacji wybieraj szkło.

Słoiki plastikowe PET z atestem spożywczym produkujemy w Polsce od 1999 roku. W kategorii słoiki plastikowe PET znajdziesz pojemności od 1 do 30 l z nakrętkami fi100, fi110, fi120 i fi140, a do większych ilości beczki HDPE.