Słoiki plastikowe PET
Słoiki szklane
Beczki HDPE
Konewki ogrodowe
Łubianki
Butelki szklane
Gąsiory i balony
Słoik do przetworów musi pasować do trzech rzeczy: do produktu, do sposobu pasteryzacji i do zakrętki. Najczęstszy problem w sezonie przetworów to nie brak słoików, tylko zakrętki w złym rozmiarze albo słoiki, które po pasteryzacji się nie zassały. Oba problemy rozwiązuje znajomość średnic zakrętek twist-off i kilku prostych zasad.
W tym poradniku znajdziesz tabelę rozmiarów zakrętek fi66, fi82 i fi100 z pasującymi pojemnościami słoików, podpowiedź, jaki słoik wybrać do dżemu, ogórków, miodu czy kiszonek, oraz odpowiedzi na pytania o wyparzanie, wymianę zakrętek i słoiki, które się nie zassały.
Co oznacza fi na zakrętce twist-off?
Oznaczenie fi przy zakrętce twist-off to średnica zakrętki w milimetrach. Zakrętka fi82 ma 82 mm średnicy i pasuje wyłącznie do słoików z gwintem fi82, niezależnie od ich pojemności. Dlatego słoik 330 ml i słoik 900 ml mogą mieć tę samą zakrętkę, a dwa słoiki o tej samej pojemności mogą mieć różne zakrętki.
Gwint twist-off ma kilka występów (najczęściej 4 lub 6), które zaczepiają się o zakrętkę po ćwierć obrotu. Pod spodem zakrętki jest uszczelka, która w czasie pasteryzacji mięknie, a po ostygnięciu słoika przywiera do szkła. Podciśnienie w środku wciąga środek wieczka do dołu: to właśnie „zassanie” słoika.
Jakie zakrętki pasują do jakich słoików?
| Zakrętka | Pojemności słoików | Do czego |
|---|---|---|
| fi66 | 210 ml, 215 ml, 315 ml | dżemy, konfitury, sosy, miód w małych porcjach, przyprawy |
| fi82 | 330 ml, 430 ml, 500 ml, 540 ml, 720 ml, 900 ml | ogórki, sałatki, kompoty, miód 0,5-1 kg, pulpy owocowe |
| fi100 | 2650 ml, 3000 ml, 4250 ml, 5000 ml | kiszonki, nalewki, zakwas, kompoty na zimę, przechowywanie suchych produktów |
Tabela dotyczy słoików szklanych z oferty ELKO. Przy słoikach innych producentów zawsze sprawdź średnicę gwintu: zmierz zewnętrzną średnicę szyjki suwmiarką albo przyłóż starą zakrętkę do nowej. Zakrętki na zapas kupisz w kompletach po 10 sztuk: zakrętki twist-off fi66 oraz zakrętki twist-off fi82 z motywem owoców i warzyw albo fi82 z motywem miodowym.
Jaki słoik do jakich przetworów?
Pojemność słoika dobiera się do tego, ile przetworu zjesz po otwarciu. Otwarty słoik dżemu czy sosu trzyma się w lodówce około 1-2 tygodni, dlatego małe gospodarstwa domowe lepiej zapełniają kilka mniejszych słoików niż jeden duży.
| Przetwór | Polecana pojemność | Uwagi |
|---|---|---|
| Dżem, konfitura, powidła | 210-315 ml | mała porcja na kilka dni po otwarciu |
| Sos pomidorowy, koncentrat, pesto | 215-540 ml | porcja na jeden obiad |
| Ogórki konserwowe, sałatki, papryka | 720-900 ml | wysoki słoik mieści całe ogórki |
| Kompot | 900 ml lub 3 l | duży słoik na rodzinny obiad |
| Ogórki kiszone, kapusta kiszona | 900 ml-5 l | duży otwór ułatwia ubijanie |
| Miód | 315 ml (ok. 0,4 kg), 500-540 ml (ok. 0,7 kg), 720 ml (ok. 1 kg) | 1 l miodu waży około 1,4 kg |
| Nalewka, zakwas z buraków | 3-5 l | nastaw z 1-2 kg owoców lub buraków |
Wszystkie słoiki w tabeli znajdziesz w kategorii słoiki szklane twist-off, od 210 ml do 5 l, pojedynczo i w pakietach.
Jak wyparzyć słoiki przed przetworami?
Słoiki wyparza się po to, żeby usunąć z nich drobnoustroje, które mogłyby zepsuć przetwory. Najprostsze są trzy metody:
- Wrzątek: umyte słoiki zalej wrzątkiem do pełna, odczekaj kilka minut, wylej wodę i odstaw do góry dnem na czystą ściereczkę.
- Piekarnik: wstaw umyte słoiki do zimnego piekarnika, nagrzej do 100-120°C i trzymaj 15-20 minut. Wyjmij po lekkim przestygnięciu.
- Garnek z wodą: gotuj słoiki zanurzone w wodzie przez 10 minut.
Zakrętek nie wkłada się do piekarnika, bo uszczelka może się zdeformować. Wystarczy umyć je i zalać wrzątkiem na kilka minut tuż przed zakręceniem słoików.
Ile pasteryzować słoiki?
Czas pasteryzacji zależy od wielkości słoika i rodzaju przetworu. Liczy się go od momentu zagotowania wody w garnku, w którym słoiki są zanurzone do 3/4 wysokości.
| Pojemność słoika | Dżemy, owoce, kompoty | Warzywa, sałatki, sosy |
|---|---|---|
| do 330 ml | 10 minut | 15 minut |
| 500-540 ml | 15 minut | 20 minut |
| 720-900 ml | 20 minut | 25-30 minut |
| 3 l | 30-35 minut | 40 minut |
Dżemy o wysokiej zawartości cukru, rozlewane do słoików na gorąco, często wystarczy szczelnie zakręcić i postawić do góry dnem. Warzywa niskokwasowe i przetwory mięsne wymagają dłuższej pasteryzacji, a mięso w słoikach pasteryzuje się dwu- lub trzykrotnie.
Dlaczego słoik się nie zassał?
Słoik nie zassał się, jeśli po ostygnięciu środek zakrętki daje się wcisnąć i „klika”. Najczęstsze przyczyny to:
- Zużyta zakrętka: uszczelka po kilku sezonach twardnieje i nie przylega do szkła.
- Zła średnica: zakrętka fi82 nałożona na słoik z innym gwintem tylko pozornie się trzyma.
- Brud na krawędzi słoika: kropla dżemu lub tłuszczu na brzegu przerywa uszczelnienie.
- Za mało wolnej przestrzeni: słoik napełniony pod sam brzeg nie wytworzy podciśnienia. Zostaw 1-1,5 cm.
- Uszkodzony gwint: wyszczerbiony brzeg słoika nie nadaje się już do pasteryzacji.
Słoik, który się nie zassał, można pasteryzować ponownie z nową zakrętką w ciągu kilku godzin albo wstawić do lodówki i zjeść przetwór w ciągu kilku dni.
Słoiki szklane czy plastikowe do przetworów?
Do przetworów pasteryzowanych wybiera się słoiki szklane. Szkło wytrzymuje temperaturę wrzątku i piekarnika, nie chłonie zapachów ani barwników i można go używać przez wiele sezonów. Słoiki plastikowe PET nie nadają się do pasteryzacji, bo tworzywo odkształca się w wysokiej temperaturze.
Słoiki PET sprawdzają się za to przy kiszonkach, które nie wymagają gotowania, przy miodzie, suchych produktach i wszędzie tam, gdzie liczy się waga i odporność na stłuczenie, na przykład przy sprzedaży na targu albo wysyłce. Słój PET 5 l waży kilka razy mniej niż szklany i nie pęknie po upadku.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zakrętki twist-off można używać kilka razy?
Zakrętkę twist-off można użyć ponownie, jeśli jest nieuszkodzona, nie ma rdzy i odkształceń, a uszczelka jest elastyczna. Do pasteryzacji bezpieczniej jest jednak co sezon używać nowych zakrętek, a stare przeznaczyć na produkty suche i przechowywane w lodówce.
Jak sprawdzić, jaki rozmiar zakrętki pasuje do słoika?
Zmierz zewnętrzną średnicę szyjki słoika na wysokości gwintu. Wynik w milimetrach, zaokrąglony, w przybliżeniu odpowiada rozmiarowi fi zakrętki, na przykład 82 mm to fi82.
Czy słoiki szklane można mrozić?
Słoiki szklane można mrozić, jeśli są napełnione najwyżej do 3/4 wysokości, a zawartość jest całkowicie wystudzona. Płyny zwiększają objętość przy zamarzaniu i mogą rozsadzić szkło napełnione do pełna.
Czym różni się słoik twist-off od słoika typu weck?
Słoik twist-off zamyka się metalową zakrętką z uszczelką, nakręcaną ćwierć obrotu. Słoik typu weck ma szklaną pokrywkę z gumową uszczelką, dociskaną metalowymi klipsami w czasie pasteryzacji. Twist-off jest szybszy w użyciu i łatwiej dokupić do niego zakrętki.
Podsumowanie
Do przetworów wybieraj słoiki o pojemności dopasowanej do porcji, zakrętki w rozmiarze fi zgodnym z gwintem słoika i co sezon nowe zakrętki do pasteryzacji. Małe słoiki 210-315 ml z zakrętką fi66 sprawdzą się do dżemów, słoiki 330-900 ml z zakrętką fi82 do ogórków, sałatek i miodu, a duże słoje 2,65-5 l z zakrętką fi100 do kiszonek i nalewek.
W ofercie ELKO znajdziesz słoiki szklane twist-off polskiej produkcji od 210 ml do 5 l oraz zapasowe zakrętki fi66 i fi82. Jeśli wolisz lżejsze, nietłukące się pojemniki, sprawdź też słoiki plastikowe PET.
